[سید مهدی طباطبایی]

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطیبین الطاهرین
همانطور که از نام این بخش هویداست توصیه های کاربردی برای تعالی معنوی به زبانی ساده و البته در نهایت اختصار ارائه خواهد شد . ان شا الله تبارک و تعالی

آندسته از اهل ایمان که تقوا را بر خود فرض قرار داده اند و در حد وسع به مراقبه خویش مشغولند در این سیر روحانی ضرورتا در جایگاهی قرار خواهند گرفت که هرچه "خیر" است را از جانب محبوب دیده و فهمیده و پذیرایند و آنچه "شر" و بدیست از خود میدانند . این حالت موحدانه در ذکر شریف یونسیه متراکم و موجود است که گذشته از آثار نورانی عینی در زندگی روزمره - چه مادی چه معنوی- قویا معرفت ساز و تقرب زاست .

“لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین”

[/b]
ذکر شریف یونسیه که در بخشی از آیه 87 سوره مبارکه الانبیاء آمده است مشتمل بر ظاهر و باطن اعجاب انگیز و تامل خواهی ست که حجب ظلمانی نفسانی را به سرعت و قدرت میشکافد . از یک منظر این ذکر شریف از چهار بخش تشکیل شده است که در زبانی دیگر چهار مرحله از سلوک را بر میگیرد که البته هر یک از این چهارگانه ها خود واجد مراتب و تقسیماتی هستند .
ادامه دارد...ان شا الله تعالی

[سید مهدی طباطبایی]

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

شرحی بر سفرهای 4 گانه نفسِ سالک که ذکر شریف یونسیه نفهته است

بخش اول "لا اله " که اشاره به نفی عبودیت غیر ذات اقدس اله
بر مبنای معارف ناب اسلامی سالک ، پیش از آنکه اقرار به یگانگی معبود نمیاد و سر بر آستانش نهد ، خود و ماسواالله را از عبودیت نفی میکند و اگرچه این نفی در عقیده و عمل الزامیست اما عمل خالص ، خود نشانگر پیروزی در هر دو میدان است و اخلاص در گفتار نازلترین مرتبه این نفی و متجلی در "لا اله " میباشد تا در تدوام و اصرار ، تمامی خدای خوانده های باطل از قلب و جوارح او برچیده شود .
بخش دوم" الا انت " که اشاره دارد به ثبوت عبودیت حضرت حق تعالی به دیده یقین
سالک پس از نفی معبود موهوم در شعاع معرفت خویش ، لاجرم به اقراری موحدانه دست می یازد که چون نفی غیر ، می بایست متموج در افکار و اعمال او باشد " الا انت " شروع  تجلی درخشش تام توحید در مملکت وجود اوست . البته ناگفته نماند "الا انت" خود روزنه ای به عرصه شهود و نازلتر از عرصه غیبِ مندرج در " الا الله " است تا سالک بتواند سیر الی المعبود را ملموس تر و دست یافتنی تر بیابد. 
بخش سوم " سبحانک " اشاره دارد به مقام تنزیه بعنوان بالامرتبه ترین جایگاه موحدین
سالک واصل ، عالَم را در ید قدرت خدای سبحان میبیند و همواره بر این عقیده پای میفشرد و تجلی این فکر بکر ، زبانش را به تسبیح گویا میکند و چون در ابتدای راه و محتاج شهود حق بعد از غیب و قبل از غیب الغیوب است " سبحانک " را سر میدهد چه اینکه مملکت وجودی او به تبع شریفه " و ما یشاؤن الا ان یشاء الله " جولانگه اراده حق تعالیست و او بر مقام تسلیم و بلکه رضا جبهه می ساید .
بخش چهارم " انی کنت من الظالمین " اشاره دارد به مقام تعبّد محض
سالک پس از نفی ماسوی الله از عبودیت و اقرار بر وحدانیّت شُهودیه و در حالیکه در افکار و اعمال تسلیم محض اوامر اوست ؛ صدور هیچ خیری را جز از " او " و صدور هیچ شری را جز از " خود " نمی بیند که این خود گنج نهان رهرو و موجب برخورداری اش از بی کران فیض معبودست لذا همواره ندای " انی کنت من الظالمین " راست گفتاری و درست کرداری اش در ذکر شریف یونسیه را متجلی و اثبات میکند .

[سید مهدی طباطبایی]

عدد کامل این ذکر شریف 100 است که در طی یک چهله قرائت میگردد تا به مجموع 82000 برسد یعنی به ازای هر روز - که یک مرحله از تکامل است - یکصد مرتبه این ذکر شریف قرائت میگردد .
شراط عمومی ذکر
1-   با نیت قربة الی الله
2-   بعد از نماز صبح
3-   رو به قبله
4-   با طهارت کامل
5-   در محیط خلوت ، ساده ، خوشبو و ساکت
6-   در حالت نشسته بطور چهار زانو
7-   آرامش کامل بدن
8-   تلفظ صحیح ذکر با ادای حروف از مخارج اصلی

[سید مهدی طباطبایی]

شرایط اختصاصی قرائت ذکر شریف یونسیه
1-   از آنجا که عدد 100 اشاره به مراحل صعودی بنده در تقرب الی الله دارد و در لسان عرفا به صدمیدان شهرت دارد بیانگر حضور در میدان جنگ و در افتادن با نفس و حجب ظلمانی صدگانه آنست لذا از ضخیم ترین حجابهای منیّت شروع میگردد و تا عبور نکردن از آن حجاب ، اذن قرائت دوم صادر نمیگردد اگرچه در ظاهر ذاکر موفق به قرائت لسانی آن میشود لکن همان یکبار ثبت گردیده و موثر واقع میشود.
2-   در ادای بخش اول ذکر شریف که متضمن نفی غیر از ساحت ربوبی حق تعالی ست لازم است برای هر بار قرآئت یکی از موانع بندگی و بلکه یکی از مخلوقات و موجودات که به حسب عادت جایگاهی خداگونه برای ذاکر پیدا کرده به ذهن بیاید و نیت از گفتن آن بخش اول ، نفی این خدای باطل باشد . بدین نحو که هریک از گناهان که مد نظر قرار گیرد پیرو یک عقیده باطل و نیّت شوم به فعلیت در آمده است لذا آن عقیده و نیت باطل باید به ذهن آمده و نفی گردد مثلا توجه ناخواسته به غیر در رفع حوائج عادی زندگی که در این مورد خاص ، اطمینان به مرتفع کننده حاجت که یک فرد یا یک شی یا هرچیز دیگر میتواند باشد خطای اصلی و نیت نهفته در این عمل مشرکانه- شرک خفی- است که در وهله اول و به همراه قرائت بخش اول ذکر یعنی لا اله باید به ذهن بیاید و نفی گردد. این روش تا یکصد مرتبه و نفی یکصد عامل بیرونی که نقشی خداگونه در زندگی ذاکر پیداکرده اند ادامه میابد اگرچه ذاکر مابقی ذکر را نیز در هربار قرائت میکند .
3-   پیرو قسمت قبل بر ذاکر لازم است در ادا بخش دوم ذکر یعنی " الا انت" پس از هر بار نفی ربوبیت غیر ، ربوبیت حضرت حق تعالی را تکرار و اقرار نماید تا قلبش به آن مطمئن گردیده و بسوی مقام یقین پیش رود . طبیعتا این مرحله نیز در قاب صعودی قرار گرفته و یکصد مرحله و میدان است و هربار از ادای آن که بدون توجه و غیر جایگزین برای یک اله باطل باشد بی تاثیر است و تا طی نگشتن این صد میدان صعودی نوبت به درک تنزیه مقام ربوبی حضرت حق تعالی نخواهد رسید و اذن ورود به آن حیطه ی متعالی تر ، مشروط و منوط به حصول این یقین توحیدی است .

ادامه دارد ... ان شا الله تعالی

[سید مهدی طباطبایی]

4-   مقام تنزیه که از برترین مدارج عبادی بندگانست ظرفیت ساز ترین عروج مومنین است که شریفه فسبح بحمد ربک تجلی تام یافته و حضرت ختمی مرتبت را نه تنها به این ذکر جلیل امر میفرماید بلکه وسعت وجودی مبارکش را به جهانیان مینمایاند که همانا مظهر جمیع اوصاف ربوبی و  تجلی تام و کمال اسماء الله الحسنی است . ذاکر در این فراز از مبارزه با موانع بندگی و موجبات شرک خفی در ضمن پاک دانستن دامن کبریای از هر آلودگی در واقع سعه وجودی خود را محک میزند بعبارت دیگر انکس که خدای خویش را سبحان تر میداند قلبی وسیعتر دارد که بفرموده حضرت ولی مطلق : ان القلوب اوعیة فخیرها اوعاها پس هرچه ذاکر در هربار گفتن این ذکر شریف و رسیدن به این فراز موقن تر و استوار تر تسبیح میگوید ظرف وجودی خود را برای تجلی اسواء حسنای محبوب وسیعتر و قلب مشتاق خود را صیقلی تر میکند و چه زیباست اشاره ی حضوری به مخاطب محبوب که کمال قرب و اطمینان عبد به معبود را بیان میکند که "سبحانک"
5-   خدای گونه شدن اگر چه فطری ذاکرست اما در این سیر نورانی که در هر فراز مَحرم به عالمی از عوالم معنا میشود انعکاس تجلی نور حق تعالی در ظرف قلب صیقلی اش خطر سقوط در انانیّت را تقویت میکند چه اینکه پندارد انتشار نور ، نه تجلی اسماء الحسنی بلکه تصرف ولایی او در وجود خویش و حتی دیگر موجودات است لذا بی فاصله با "سبحانک" وجود ناقابل خویش را از گزند انانیّت مصون ندانسته و بلکه در هر حال و هر صورت خود را دست انداز به حقوق معبود و بلکه جمیع حقوق حقه میداند که "انی کنت من الظالمین" و البته تاکید بر من در "انّ" و "ی" گرچه راندن شیطان رجیم از حربگاه عبودی خویش است اما اشاره به "اعدا عدوک" دارد و همچنین "کنتُ" مقال را به اعمال بدل کرده و از "قال" ،"حال" را هویدا میکند تا جایگاه فعلی و فاعلی ذاکر را در ظلم به خویش و مولای خویش نمایان سازد چه اینکه هر بهره یی از ماده بُعدیست از معنا و این برای ذاکر فاکر واصل بسی سخت و ظلمی بزرگ بشمار میاید که هماوره آویزه گوش جان خویش دارد تا بدین حبل متین ، قرب بیشتری برای خویش مهیا سازد .

ادامه دارد... ان شا الله تعالی

[سید مهدی طباطبایی]

6-   بنابر عقاید حقه شیعه ایمان به جایگاه رفیع انبیاء عظام و انچه از جانب خداوند متعال برای هدایت بشر آورده اند از ضروریات کمال معنویست لذا در اثر بخشی این ذکر شریفه نیز توجه به این معنا بسیار ضروری و راهگشاست . ذاکر همواره باید معتقدات خویش را در معرض عمل و امتحان ببیند و از کهنگی و ناکارامدی آنها با سعی علمی و تفکر و تعمق در آیات الهیه برحذر باشد پس ایمان به نبوت انبیاء عظام علیهم السلام و "ما انزل الیهم" نیز در معرض امتحانهای سخت است تا روشن شود که مومن ذاکر حقیقتا مومن به " ما انزل الله " هست یا در جرگه " یومنون ببعض و یکفرون ببعض" قرار دارد ؛ آنکس که به هرآنچه از جانب حضرت حق تعالی فروفرستاده شده مومن و بلکه موقن است ، از مقام بلند فرستادگان الهی غافل نیست و همواره در توجه به ساحت عرشی و نورانی ایشان به کسب فیض از ارشادات ولائی شان همت میورزد و این یکی از اسرار تذکّر مکرر کتاب الله الکریم نسبت به قصص انبیاء عظام علیهم صلوة الله و لزوم پندآموزی از آنهاست.
حضرت یونس علیه السلام از پیامبران عظیم الشان و صاحب بصیرت و یقین است و آنچنان سیر کمال را با جدّیت و یقین پیموده است که سیر او سیرالی الله برای جمله بندگان خواهان کمال گشته است و راز بزرگ این ماندگاری در اخلاص و یقین آن نبی مکرّم است لذا توجه به مقام رفیع ایشان اگرچه برای ذاکر این ذکر شریفه لازم است اما متاسفانه بسیار مورد غفلت قرار میگیرد چه اینکه برخی با دست یازیدن به اسرائیلیات و سستی ایمان خویش آن هدایتگر بزرگ الهی را العیاذبالله دچار لغزش و کوتاهی دانسته و سند مدعای نابخردانه و نامومنانه خود را نیز آیاتی از کلام الله مجید قرار میدهند که بسی جای شرمساری و عذرخواهی به ساحت مقدس ربوبی است که حضرت رضا علیه آلاف التحیة و الثناء درباره این کژ اندیشان همچون علی بن محمد بن الجهم  اینچنین فرمود : " وَيْحَكَ يَا عَلِيُّ اتَّقِ اللَّهَ وَ لَا تَنْسُبْ إِلَى أَنْبِيَاءِ اللَّهِ الْفَوَاحِشَ وَ لَا تَتَأَوَّلْ كِتَابَ اللَّهِ بِرَأْيِكَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْم..."
ادامه دارد... ان شا الله تعالی

[سید مهدی طباطبایی]

7- توحید و یگانه پرستی از آنجا که کمال مومن است از سوی خداوند که تربیت کننده ی حقیقی مومنان است در بطن و متن همه اعمال عبادی گنجانده شده است و هرچقدر در تحصیل یقین و انجام خالصانه آن اعمال کوشش شود به عمق و بطن حقیقی اعمال که یگانه پرستی است راه می یابد اما این تمام داستان عقید و عمل موحدانه بنده نیست بلکه سیر موّاج و پر قبض و بسط اطاعت ، خود از برترین عوامل موحدپرور است که در ذکر شریفه یونسیه تجلی تام و کامل دارد.
ذاکر باید متوجه باشد اگرچه مرحله به مرحله با ذکر یونسیه به معراج اندیشه و اخلاص میرود اما این ذکر شریفه در حقیقت جزء بردار و متکثر نیست و خود یکی از اسماء حسنای الهیست که حضرات معصومین در فقرات مختلفه یی رب العالمین را به اسم " یا الااله الا انت" ندا نموده اند پس  این ذکر شریفه مصداق تام " وِرد واحد " است و اگر از سر صدق و بر مبنای معرفت ناب گفته شود رفته رفته همه اعمال و رفتار عبادی و غیر عبادی را همچون دانه های تسبیح در پی هم آورده و متحد میسازد و این اتحاد در اعمال، نشانه نتیجه بخشی این ذکر شریفه و رفتن به سوی کمال از جانب ذاکر است .
بر این اساس هرچقدر ذاکر به وحدت بین تر و اعمالش متحدتر شده باشد از ذکر منفعت بیشتری برده است و اگر اینگونه نگشته اگرچه زبان را بر گفتن ذکر یونسیه مداومت داده است اما قلب و جوانحش را تحت تدبیر این ذکر شریفه در نیاورده است و به همین اندازه از نورافشانی توحیدی این ذکر بی بهره مانده است پس باید بر عزم خویش افزوده و در مراحل پیش گفته دقت و کوشش مضاعفی نماید تا مسیر موحّدان و ذاکران حقیقی در پیش رویش جلوه گر شود که رسیدن به "ورد واحد" محصول ذکر یونسیه است .
ادامه دارد... ان شا الله تعالی