[علیرضا لواسانی]

سوال :

خواستم بدونم چطور ميشه از اسمان وقت نماز هاي يوميه رو فهميد و مثلا اگر شك كرديم چه كنيم.كلا وقت نمازها تا چه محدوده زماني ميباشد ؟

[علیرضا لواسانی]

پاسخ :
سید مهدی طباطبایی

 اوقات نمازهای واجب پنجگانه بدین طریق تشخیص داده میشود :

نماز صبح از صبح صادق تا طلوع خورشید است و صبح صادق به حالتی در آسمان گفته میشود که سپیدی پدیدار گشته از تمام شدن شب از طرف شرق به سمت پهنه ی آسمان گسترده میشود که از این هنگام میتوان نماز صبح را خواند و در مورد روزه مقتضی است از همان فجر اول ( شروع سفیدی در شرق آسمان ) از هرکاری که روزه را باطل میکند اجتناب شود .


نمازهای ظهر و عصر : وقت نماز ظهر از زوال آفتاب شروع میشود تا غروب آفتاب ادامه دارد و زوال خورشید به این معناست که اگر شاخص ( مثلا یک تکه چوب یا میله ی صاف و کوتاه ) را بطور عمودی در زمین فرو ببریم تقریبا از هیچ سمتی سایه نداشته باشد و آفتاب مستقیما بالای ان قرار گرفته باشد که البته در ایران اسلامی ما معمولا مقدار بسیار کمی سایه وجود خواهد داشت بدین ترتیب که بنابر حرکت خورشید سایه ابتداا در سمت مغرب آن شاخص قرار دارد و به محض فرا رسیدن ظهر شرعی سایه جهت خود را تغییر داده در سوی دیگر شاخص و به سمت شرق حرکت کرده و رفته رفته بلندتر میشود . از این هنگام که یا اصلا سایه یی وجود ندارد و یا سایه در سمت غرب شاخص به حداقل رسیده و بعد از آن به سمت شرق شاخص حرکت میکند وقت فضیلت نماز ظهر شروع میشود و به اندازه خواندن ۴ رکعت که بگذرد وقت خاص نماز ظهر میباشد و ژس از ان وقت فضیلت نماز عصر بود و پس از طی شدن زمانی به اندازه خواندن ۴ رکعت وقت مشترک هر دو نماز ظهر و عصر شروع میشود و تا غروب ادامه پیدا میکند و به اندازه ۴ رکعت مانده به غروب آفتاب وقت خاص نماز عصر میباشد.


نمازهای مغرب و عشاء : وقت نماز مغرب از مغرب - و نه غروب آفتاب- آغاز میشود و غروب شرعی زمانی است که آسمان از سمت مشرق سرخ رنگ میشود و تا این سرخی از بین برو مغرب شرعی فرا رسیده و وقت فضیلت نماز مغرب است که به اندازه خواندن 3 رکعت نماز وقت خاص نماز مغرب بوده و پس از ان وقت فضیلت نماز عشا میباشد و تا نصف شب ادامه پیدا میکند و نصف شب شرعی یازده ساعت و پانزده دقیقه بعد از ظهر شرعی - اذان ظهر - است که به اندازه خواندن 4 رکعت مانده به این ساعت وقت خاص نماز عشا میباشد .


تذکرات :


۱-در وقت خاص هریک از نماز ها نمیتوان نماز واجب دیگری را بر ان مقدم داشت یعنی در وقت خاص ظهر نماز عصر خوانده نمیشود در حالیکه در وقت خاص نماز عصر اگر هیچکدام خوانده نشده باشد عصر بر ظهر مقدم میشود و همچنین در مورد مغرب و عشا


۲- نمازهای مغرب و عشاء با رسیدن نیمه شب نه قضا میشود و نه میتوان به نیت ادا خواند بلکه میبایست به نیت ما فی الذمه - یعنی آنچه که گردن من است - خوانده شود و پس فرارسیدن صبح ( فجر اول) قضا میشود .


۳- ممکن است در بعضی فروعات فتاوای مراجع معظم تقلید با یکدیگر تفاوتهای کم وکوچکی داشته باشد که میبایست به رساله ی ایشان مراجعه شود .


۴- در شهرهایی مثل تهران به علت کثرت و بلندی ساختمانها و وجود غبار و دود غلیظ گاهی تشخیص این اوقات سخت خواهد بود که میبایست دقت کافی شود چرا که شرعا تا اطمینان به فرارسیدن وقت یک نماز حاصل نشود نمیتوان نماز را به جا آورد .